گزارش برگزاري همايش نكوداشت ملا محمد تقي ناهيدي دزفولي

                     ۲۶/۲/۱۳۸۷  صبح و عصر مجتمع فرهنگي سينمايي دزفول

سرانجام پس از نزديك به دوسال پيگيري و برنامه ريزي مستمر ، بزرگترين اجتماع ادبي در طي سالهاي اخير در دزفول اتفاق افتاد. اين اجتماع ادبي در قالب «‌همايش نكوداشت شاعر فقيد معاصر ملا محمد تقي ناهيدي دزفولي » شكل گرفت . ابعاد ، خصوصيات و پيامد هايي داشته و داردکه امید وارم همانگونه كه تا اين لحظه شاهد آن بوده ايم پس از آن نيز استمرار داشته باشد .

 در ادامه گزارش كوتاه اما در حد امكان كاملي از شكل گيري و انجام همايش نكوداشت ناهيدي را می خوانیم:

در ارديبهشت ماه سال 85  در نشست هيئت مديره انجمن قصه دزفول به پيشنهاد آقاي حبيب شوكتي نيا طرح اوليه همايش به تصويب رسيد و در جلسات متعدد از زواياي مختلف مورد بررسي قرارگرفت . اين طرح در شهريور ماه به همراه ديگر طرح هاي فرهنگي انجمن قصه براي سال 86 به اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان ارائه شد كه پس از تصويب در اختيار اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان خوزستان گزارده شد و به عنوان يكي از طرح هاي تصويب شده در تقويم فرهنگي سال 86 به اداره ارشاد دزفول و نهايتا انجمن ابلاغ گرديد. از لحظه ي ابلاغ تقويم فرهنگي پروسه ي نزديك شدن به همايش آغاز گرديد و متعاقب آن مشكلات نمودار شدند . اولين مشكل هزينه ي تخصيص يافته بود  اما عشق و علاقه اعضاء مانع از برگزاري نشد. از اين رو مذاكرات گسترده با تمامي مسئولين محلي آغار شد :‌آموزش و پرورش ، سازمان تبليغات اسلامي ، دانشگاه آزاد ، دانشگاه جندي شاپور ، شهرداري ، شوراي شهر ، و ... از جمله مراكزي بودند كه از آنها  ياري خواسته شد. گفتگو با مراكز دولتي اگرچه در انتها ثمر داد اما زمان طولاني ، نفسگيرو پر انرژي  را به خود اختصاص داد  و اگر چه موفق به برگزاري همايش شديم اما به دليل كمبود منابع مالي و رغبت كم مايه ي نهادهاي دولتي كه ناشي از كمبود منابع يا هر دليل ديگراست همواره بيم آن رفته و مي رود كه برگزاركنندگان به حد نصابي كمتر از استاندارد هاي خود قانع شوند . كه البته در اين همايش علي رغم كمبود شديد  منابع مالي استاندارد هاي قابل قبول يك همايش منطقه اي ، كشوري با حدونصابهاي هاي علمي رعايت شد تا آنجا كه به جرئت  مي توان گفت حتي در سطع مجامع علمي و دانشگاهي نيز كارنامه  قابل قبولي از خود به جاي گذاشت.

در شهريور 86 مراكزي كه حمايت آنها از همايش قطعي شد عبارت بودند از :‌ دانشگاه آزاد اسلامي واحد دزفول ، سازمان تبليغات اسلامي ، شهرداري و شوراي شهر ، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي و انجمن قصه دزفول . دبيرخانه همايش در محل اداره ارشاد به مديريت آقاي پوركياني تشكيل و جلسات متعددي برگزار و نهايتا با تصويب برآورد اوليه ي پنج ميليون تومان براي اين همايش هريك سهمي از آن را به عهده گرفتند .

 اما همه ي ماجرا به اين نقطه ختم نشده و نمي شود . ناهيدي و شعر او كه از جايگاهي والا در ميان مردم برخوردار بوده و هست عملا پيشبيني ها را فراتر ازآني كه مد نظر بود كشاند . در نخستين مرحله پس از توزيع پوستر فراخوان همايش با يازده عنوان سرفصل كه شامل :     

 -    مختصات شعر فولكولريك

-  بررسي تطبيقي شعر ناهيدي و شاعران هم عصر محلي گوي

-  ناهيدي روايت گر صادق باورهاي مردم

-  جايگاه ناهيدي در شعر معاصر جنوب

-  طنز در شعر ناهيدي

-  ناهيدي و ميراث منظوم

-  جغرافياي شعر ناهيدي

-  بررسي قالبهاي شعري در آثار ناهيدي

-   موسيقي در شعر ناهيدي

-  جامعه شناسي شعر ناهيدي

-  ناهيدي و سوگ سروده ها

بود علي رغم ناياب بودن تنها كتاب  ناهيدي( كليات ) 21 مقاله تا پايان مهلت به دبيرخانه ارسال شد كه پس از بررسي كميته فني 11 مقاله انتخاب و براي چاپ در كتاب مجموعه مقالات همايش به سرعت در جريان آماده سازي قرار گرفت . در ايام نوروز 87 به صورت شبانه روزي كار ويرايش ،تصحيح ، تايپ ، صفحه بندي ، طراحي جلد و...كتاب انجام شد تا به موقع به دانشگاه آزاد كه قول چاپ كتاب را داده بود برسد كه به لطف خداوند اين امر ميسر شد و كتاب در روز برگزاري در تيراژ 1000 نسخته توزيع گرديد و برگي بر افتخارات همايش  افزود .

اما از آنجائيكه ناهيدي و بررسي شعراو يكي از سه هدف اصلي اين همايش بود براي نيل به هدف دوم كه توجه به هنر هاي بومي خصوصا شعر و ادبيات محلي بود و خصوصا  هنرمندان فراموش شده ي اين عرصه، آنچنان برنامه ريزي شد تا در جريان اين همايش از پنج شاعر محلي گويي كه در طي سالهاي گذشته همواره در ذهن و دل مردم حضور داشته انداما هيچ گاه به آنان توجهي نشده است توجه ويژه شود : زنده ياد حسين ساكي ، زنده ياد عيدي صابر زاده ، زنده ياد محمد منتظر و دو شاعر ديگركه خوشبختانه در قيد حيات بودند : آقاي هبت الله سالم دزفولي و آقاي احمد عبدالهي.

 در اين همايش از دو نفر اخير دعوت شد تا به طور اختصاصي تازه ترين سروده هاي محلي خود را بخوانند و از سه شاعر از دست رفته كليپ صوتي تهيه و بخشهايي از صداي شعر خواني آنان در سالن پخش گرديد و از خانواده هاي آنان تجليل شد و البته در بنري كه در محل سن برگزاري نصب شد به نحو شايسته اي مورد توجه قرار گرفتند . همچنين از شاعر محلي گوي شوشتر آقاي محمد باقر محب نيز كه ميهمان همايش بودند هم دعوت شد كه بخش شعر خواني ايشان از هيجاني ترين قسمتهاي همايش به شمار مي رود .

اما هدف سوم برگزاري همايش ناهيدي كه اصلي ترين و مهمترين بخش آن را تشكيل مي داد و البته بخشي از آن در قالب  مجموعه مقالات محقق شده بود تبلور يافت . برگزار كنندگان براي اولين بار در شكل اجراي همايش ها از خواندن مقالات چاپ شده در كتاب در روز برگزاري خود داري و در عوض با دعوت از اساتيد فن و دانشگاهي موضوعات متنوع ديگري را در راستاي شعر ناهيدي و خصوصا دستاوردهاي فولكلور براي ادبيات امروز و موضوعاتي از اين دست در دستور كار قرار دادند . اين تصميم باعث شد تا در طول برگزاري همايش مسائل بسيار مهم و متنوعي مورد بررسي وكنكاش قرار بگيرند واز زمان حد اكثر بهره برده شود كه اين امر باعث شگفتي برخي از حاضرين نيز شده بود. به عنوان مثال آقاي دكتر عباس امام سخنراني خود را با عنوان ترجمه در خدمت گويش هاي محلي . دكتر قدمعلي صرامي سخنراني خود را با عنوان ضرورت باز بابي گويشها ولهجه ها براي ادبيات امروز  دكتر سيد احمد وكيليان سخنراني خود را با عنوان روش هاي علمي پژوهشهاي فولكلور و دكتر محمد رضا سنگري در كنار رونمايي از كتاب شرنگ شيرين تاليف خانم زهرا خلفي ( از اعضا انجمن ) كه گردآوري آثار زنده ياد ابوتراب جلي شاعر نامدار و طنز پرداز دزفولي است به طرح خاستگاه شعر ناهيدي در ميان مردم و تاثير پذيري او از رويدادهاي اجتماعي پرداخت و استاد سيد محمود سجادي سخنراني خود را با موضوع پيشينه ي شعر محلي و فولكلور از آغاز تا امروز و نيز استاد عبد الكريم پاكسيرت در سخنراني اش به نقش موسيقي در شعر و ادبيات فولكلور دزفول پرداخت.  

همچنين در اين همايش دو فيلم كوتاه از فيلمسازان جوان دزفول كه اختصاصا ساخته بودند به نمايش در آمد كه مورد استقبال قرار گرفت. نمايشگاه كتاب كوچكي نيز در كنار درب ورودي همايش برپا شد كه در آنجا آثار چند تن از شاعران مدعو به همراه پوستر هديه ي ناهيدي كار انجمن قصه  قرار داده شد كه بسيار مورد استقبال قرار گرفت .از جمله دستاورد هاي مهم اين همايش مي توان به تصويب و اعلان نامگزاري يكي از بوستانهاي شهرستان به نام ناهيدي  (‌ روبه روي اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي ) و ساخت يادمان او در آن محل توسط شوراي اسلامي شهر بود كه از طرف آقاي رُجو   رئيس شورا به اطلاع حاضرين رسيد و باعث خوشحالي و شعف شركت كنندگان شد و در شهر بازتاب خوبي داشت . نيز اعلام آمادگي آقاي سيد احمد وكيليان مدير مسئول فصلنامه ي تخصصي فرهنگ مردم كه ميهمان و سخنران مراسم بود براي اختصاص دادن يك شماره ويژه نامه ي فصلنامه فرهنگ مردم به دزفول  و آمادگي براي سفرهاي بعدي و هماهنگي با نويسندگان و پژوهندگان حوزه ي فولكلور دزفول تا به اين وسيله زمينه ي شناخت و معرفي بهتر و علمي تر اين شهر از هرجهت در مجامع ديگر خصوصا مجامع بين المللي كه به واسطه ي عضويت مدير مسئول اين نشريه در آن مجامع ميسر خواهد شد فراهم گردد .در بخش پاياني نيز هدايايي  به رسم ياد بود و نفيس به نويسندگان مقالات برگزيده و سخترانان ميهمان اهدا شد . اين هدايا از جمله مصنوعات هنر هاي دستي كار استاد عبد الرحيم فروتن هنرمند خراط و پيشكسوت دزفول بودند كه توسط استاد رحيم انديشمند اشعار ناهيدي بر آنها خطاطي وهنرمندان مينياتوريست آنها را تذهيب كرده بودند در اختيار آنها قرار گرفت و به اين وسيله آخرين مقاله و سخنراني از دل چوب هاي تراش خورده ي استاد فروتن به گوش ميهمانان همايش رسيد

سرانجام همايش بزرگداشت ناهيدي به پايان رسيد. دو سال با فكر ناهيدي و دغدغه هاي برگزاري آن سپري شدو البته لحظات سخت و پر اضطرابي پشت سر گذارده شد . از يك طرف ناكافي بودن منابع مالي و از طرفي ضرورت پرداختن به ناهيدي و آنچه كه او انجام داده است و از همه مهمتر راضي نشدن  به پايين آمدن از آرمانهاو استاندارد هاي همايشي كه به نام ناهيدي است توان فعالين فرهنگي را به خود معطوف و مشغول كرد كاش مي شد با فراغ بال بيشتر و منابع مالي بهتر ( نه خيلي بيشتر  حتي ) به جاي آنكه بخش مهمي از توان جسمي و روحي به عمليات فرساينده ي تامين منابع مالي اختصاص يابد به انجام كار فكري بهتر و تلاش براي رسيدن به نقاط عطف ريشه دار تر مصروف گردد تا در آينده سهم بيشتري از داشته هاي فرهنگي و بومي مان نصيب جواناني شود كه در وانفساي روزگار بي هويت امروز  نمي داند به كجا دست يابد 

ـــــــــــــــــــــــــــــ

 به زودی کلیه ی مقالات به مرور در وبلاگ قابل دسترسی خواهند بود